niedziela, 2 marca 2014

Nie samym światłem koral żyje

Zwykło się myśleć, że koralowce niczym roślinki żyją samym światłem. To, jakże błędne rozumienie sprowadza ogólne myślenie o akwarystyce morskiej do koncentracji niemalże tylko i wyłącznie na tym aby oświetlenie było wystarczająco mocne i o odpowiednim widmie. Nie neguję, że jest to ważna sprawa, jednak nie można przecież zaprzeczać temu, że koralowce to jednak zwierzęta :)

Ciekawym jest fakt, o którym z resztą zupełnie się nie mówi, że koralowce w porównaniu do wszelkich innych zwierząt, przekształciły największą część swojego ciała właśnie na potrzeby polowania. Może i są to organizmy osiadłe ale jakże dobrze do tego trybu życia przystosowane. Źródła donoszą, że tak naprawdę to co koralowce pozyskują od symbiotycznych glonów to cukry, które zaledwie wystarczają na zaspokojenie energii potrzebnej na poruszanie mackami, czasami całym ciałem oraz na wytwarzanie śluzu, który z resztą też wykorzystywany jest do wyławiania pokarmu. A żeby rosnąć trzeba jeść :)

Woda na rafach jest krystalicznie czysta i to stwarza mylne wrażenie, że jest wręcz jałowa jeśli chodzi o pokarm. Nic bardziej mylnego. Woda raf koralowych obfituje w mikroorganizmy, często niewidoczne dla oka ludzkiego. Ten specyficzny zooplankton niczym nie przypomina tego, który można kupić w formie mrożonek i który obficie występuję w zimnych wodach mórz północnych (czy też południowych). 

Zgromadzone w zooplanktonie mikroelementy oraz związki węgla są wręcz niezbędne dla koralowców żeby zapewnić prawidłowy wzrost, witalność oraz kolor.

Jak by więc nie było, jeśli chcemy aby nasze koralowce były szczęśliwe, powinniśmy oprócz światła zapewnić im również troszkę mięska :)

Karmienie koralowców, a przynajmniej niektórych z nich może być naprawdę fascynującym zadaniem. Niektóre z nich są niczym rosiczki, które ochoczo podejmują Solowca, Mysis, Kryl, Krojone kalmary, krewetki, małże i inne drobne pokarmy podawane bezpośrednio pęsetą do pyszczka.

Ja u siebie w ten sposób karmię Fungia (sekwencja zdjęć poniżej), Caulastrea, Duncanopsammia oraz Zoanthus. Dla pozostałych koralowców rozpylam w wodzie mrożony drobny czerwony plankton lub ReefPearls na zmianę. Koralowce oczywiście wychwytują dodatkowo z wody bakterie, detrytus i całą masę innych rzeczy, o których jeszcze nie wiem. 





















niedziela, 2 lutego 2014

Morskie grzybki

Discosoma Sp. a może Actinodiscus Sp.? Właściwie to już sam nie wiem bo różne źródła podają inaczej, w książce państwa Skrzypeckich "Akwarium Morskie" opisane w niniejszym poście gatunki nazywa się Actinodiscus Sp. natomiast na stronie www.Reeflex.net te same korale występują pod nazwą Discosoma Sp. z czym zresztą zgadza się większość sklepów akwarystycznych. A może jednak Corallimorpha Sp. jak podaje z kolei pan Łukasz Kur i Paweł Zarzyński w książce "Pierwsze akwarium morskie". Pozostańmy więc przy polskiej nazwie Grzybowieńce, z którą zgadzają się już wszyscy. 

Grzybowieńce to korale ukwiałowe, ponieważ wykazują część cech typowych dla ukwiałów (szczątkowa jama gastralna, parzydełkowość) i korali. 

Odżywianie:

Głównie odżywiają się poprzez znajdujące się w ich ciałach symbiotyczne zooksantele, które dostarczają im pokarm wytworzony drogą fotosyntezy. Potrafią jednak aktywnie polować poprzez wyłapywanie z wody drobin pożywienia, planktonu, bakterii, które przykleją się do pokrywającego je lepkiego śluzu.  

Warunki życia:

Grzybowieńce są zaliczane do grupy koralowców prostych w hodowli. Preferują słaby przepływ wody. W zbyt silnym nurcie będą się kurczyć, a czasami potrafią się nawet oderwać od podłoża i przenieść w inne dogodniejsze dla nich miejsce. 
Z uwagi na sposób odżywiania powinny mieć dostęp do światła, ale dobrze tolerują mało intensywne naświetlenie. Dlatego też są doskonałym koralowce do obsadzenia miejsc słabo naświetlonych i o słabym przepływie wody. 
Często grzybki umieszcza się w dolnych partiach akwarium, lub przy samym dnie.
Z uwagi na bardzo silne parzydełka nie powinno się ich umieszczać w zbytniej bliskości innych koralowców, które mogłyby zostać poparzone. 

Rozmnażanie:

W naturze grzybki mogą rozmnażać się płciowo uwalniając do wody duże ilości gamet, jednak w środowisku akwariowym rozmnażają się głównie (i dość łatwo) przez podział lub pączkowanie. Grzybki trzymają się podłoża za pomocą krótkiej nóżki. 




Nóżka ta stopniowo rozrasta się w jednym lub kilku kierunkach, aż w pewnym momencie dochodzi do oderwania czoła nogi i już jako nowy osobnik odsuwa się ona jeszcze trochę od osobnika macierzystego. Z czasem noga się zatrzymuje i zaczyna się tworzyć na niej kapelusz. I tak właśnie wygląda rozmnażanie przez pączkowanie. 

Do mojego akwarium jako pierwszy trafił grzybek przyniesiony wraz z żywą skałą, ten sam który posłużył powyżej do opisu rozmnażanie przez pączkowanie. 

Później zakupiłem w sklepie jeszcze 3 inne grzybki. Jeden niebieski z jasnymi plamami



Jeden aksamitno niebieski


I jeden bordowy


Ponieważ ten ostatni nie był przyrośnięty do żadnej skały, a przez to nie mógł się utrzymać na wyznaczonym dla niego miejscu na skale (odpływał unoszony prądem wody) więc musiał na 2 tygodnie wylądować w kubku z kamykami.  


To doskonały sposób na takie małe szczepki. Wystarczy do małego naczynia, kubka wsypać na dno trochę gruzu z żywej skały i na ten gruz położyć korala. Później umieść kubek w akwarium tak aby maluch miał dostęp do światła i świeżej wody (ale nie silny strumień) na około dwa tygodnie.



Po tym czasie grzybek jest już przyczepiony do jednego lub kilku kamyków i z takim obciążeniem można go już łatwo przenieść w docelowe miejsce.



niedziela, 26 stycznia 2014

Pierwsza ofiara losu

Już o tym pisałem, wraz z zakupionymi swego czasu małymi szczepkami korali miękkich, Zoanthus do akwarium trafił ślimak nagoskrzelny Oxynoe Sp. 01.



To niegroźny ślimak żywiący się glonami (http://pl.reeflex.net/tiere/2913_Oxynoe_sp01.htm) dedykowany raczej doświadczonym akwarystom. I niestety muszę potwierdzić to ostatnie stwierdzenie.

Jeszcze pierwszego dnia Oxynoe trafił do refugium, nie wiedziałem bowiem z czym dokładnie mam do czynienia. Z reguły ślimaki nagoskrzelne nie są pożądane w akwariach morskich ze względu na ich upodobania kulinarne lub ewentualnie toksyczność - mogą zagrażać akwaryście. Dlatego też na czas identyfikacji, wysłałem go do izolatki. W refugium miał do dyspozycji, kilka kawałków żywej skały obrośniętej różnymi rodzajami glonów, kraba, kilka rurówek, wieloszczetów oraz wężowideł. Niestety już następnego dnia rano, Oxynoe beztrosko przechadzał się po skałach głównego akwarium. Widać nie straszna mu była pompa główna.




Ponieważ w międzyczasie udało mi się zidentyfikować do jakiej grupy należy, i upewniwszy się, że nie stanowi zagrożenia pozwoliłem mu pozostać w głównym akwarium. Muszę przyznać, że chyba mu się tam bardzo podobało. Wykazywał aktywność w ciągu dnia, gdzie w blasku sztucznego słońca uparcie przemieszczał się ze skały na skałę dzielnie walcząc z silnym prądem wody. Wyglądało to dość niezgrabnie ale i bardzo komicznie. Ślimak ten wydaje się przyczepiać do podłoża za pomocą jedynie dwóch punktów swojego ciała, przy czym jeden z tych punków znajduje się tuż przy jego końcu a drugi to lekko pomarańczowy pyszczek. Jak tylko więc podnosił głowę do góry, a robił do dość często, sprawiając wrażenie jakby rozglądał się po okolicy, jego ciałko drżało kołysane wirami wody we wszystkich możliwych kierunkach.


Było z tym koleżką naprawdę wiele radochy, można było go obserwować niemal bez końca. Zaletą niewątpliwie była jego odwaga, która pozwalała mu wypuszczać się na jaskrawo oświetlone skały podczas gdy reszta mieszkańców stanowczo tego unikała, kryjąc się głęboko w czerni skalnych grot. Niestety odwaga ta przyczyniła się również do jego zguby. 

W pewnym momencie przerażony ilością odkrywanych w szczelinach skał Aiptasia Sp. wpadłem niejako w panikę, że to już plaga i że działać trzeba natychmiast. Ze względu na trudno dostępne miejsca gdzie ta Szklana Róża wyrastała nie byłem w stanie zadziałać odpowiednim preparatem. Uznałem więc, że tak polecane krewetki Lysmata Wundermani będą najlepszym rozwiązaniem.

Mniemając, że to bardzo płochliwe i małe krewetki, które preferują stadne życie i tylko w stadzie są w stanie polować na Szklane Róże, kupiłem 3 sztuki.



Krewetki naprawdę sprawnie poradziły sobie z wyznaczonym zadaniem. Już na drugi dzień od wpuszczenia wytępiły wszystkie widoczne Szklana Róże!

W tym też czasie dowiedziałem się, że krewetki te polują również na inne mniejsze skorupiaki i robaczki żyjące w skale. Szybko więc odłowiłem niespełna półtora centymetrowego Oxyone i przeniosłem do refugium. Temu się jednak tam nie podobało bo już w dwa dni później znalazł drogę do akwarium głównego. Próbowałem go przekonać do refugium jeszcze 2 razy, niestety zawsze z tym samym skutkiem. W końcu uznałem, że prędzej potnie go pompa niż krewetki. Ślimak został więc w akwarium głównym, gdzie w pełni kosztował z kąpieli słonecznych.


Aż pewnego dnia zniknął, a na pisaku leżał dziwny kawałek czegoś co do złudzenia przypominało fragment jego delikatnego ciałka. Nigdy więcej nie widziałem już Oxyone. 



poniedziałek, 6 stycznia 2014

Zoanthus - trująca piękność

Przyjęło się myśleć i powtarzać, że Zoanthus jako koralowiec miękki jest idealnym zwierzęciem dla początkujących akwarystów. Jako argument używa się jednak stwierdzenia "koralowce miękkie potrafią wybaczyć akwaryście znacznie więcej pomyłek". Pewnie jest to zgodne z prawdą. Nie neguję też, że koralowce miękkie, a szczególnie Zoanthus są piękne, a ich różnorodność kolorystyczna wręcz nie ma sobie równych. Możemy znaleźć Zoanthus zarówno szaro brunatne jak i jaskrawo zielone (fluoryzujące w świetle aktynicznym), różowe, niebieskie, pomarańczowe i pewnie wile innych. Do tego Zoanthusy mogą być małe, tworzące zwarte kolorowe kobierce, czy falujące łąki jak również pojedyncze okazałe polipy, które przypominają trochę grzyby w lesie. Z pewnością, są to koralowce, które potrafią zauroczyć nie jednego akwarystę, czy pasjonata akwarystyki morskiej. I wszystko to jest prawdą, lub bardzo bliskie prawdy (Zoanthus nie jest wcale taki łatwy w hodowli i ma swoje wymagania), gdyby nie małe ALE pisane wielkimi literami.

Wszystkie Zoanthus zawierają truciznę zwaną Plitoksyna i wystarczy tutaj zacytować choćby Wikipedie: 

Palitoksyna - organiczny związek chemiczny z grupy glikozoamin - jedna z najsilniejszych niebiałkowych substancji trujących. Jej dawka śmiertelna wynosi 0,15 µg/kg masy ciała.


Wytwarzana jest przez jamochłona - koralowca z rodziny Palythoa sp.. Palitoksyna powoduje przepuszczanie jonów sodu i potasu przez błony komórkowe erytrocytów. 


Jedna rzecz w tej definicji nie jest do końca zgodna z faktem, a mianowicie jak donoszą źródła [Mebs, D. (1989). Gifte im Riff. Wissenschaftliche Verlagsgesellschaft mbH, Stuttgart, Germany], toksyna ta występuje u wszystkich Zoanthus, przy czym jej największe stężenie posiadają Zoanthus z grupy Palyhoa oraz Protopalythoa.

Zadziwiające jest, że w żadnym sklepie akwarystycznym nie podaje się tych informacji. Co więcej, zwierzęta ta są wyjmowane z akwariów gołymi rękoma i pewnie sadzone w akwariach docelowych w ten sam sposób. Ja przynajmniej tak robiłem, bo nie byłem świadom zagrożenia. Małe sadzonki koralowca po dotknięciu kurczą się tworząc zwartą twardo - gumową strukturę, lekko pokrytą śluzem. Nie parzą w palce! pojedyncze szczepki jest naprawdę ciężko przytwierdzić do skały. Podczas takich zabiegów nie trudno więc uszkodzić zwierze, które pewnie szybko się zregeneruje ale my możemy zostać w tym czasie oblani dawką śmiertelnej toksyny. Jeśli ta przedostanie się do ust, oczu czy w inny sposób wniknie do naszego ciała to możemy mieć poważne kłopoty. Dlatego też opiekując się Zoanthus należy pamiętać o tym aby:

  • unikać bezpośredniego kontaktu z koralowcem
  • zawsze dobrze wymyć ręce w mydle i ciepłej wodzie po pracy przy akwarium
  • zachować szczególną ostrożność w czasie usuwania koralowca ze skały czy przy tworzeniu jego szczepek metodą "przez podział", wówczas należy zabezpieczyć również oczy, usta i nos. Politoksyna posiada właściwości aerozolowe i może zostać rozpylona w powietrzu. 
Inna rzecz, o której jakoś nikt nie informuje w sklepie gdy kupujemy te piękności, Zoanthus są bardzo toksyczne dla pozostałych koralowców, szczególnie dla tych twardych. Dlatego też nie należy ich umieszczać w miejscach, w których mogłyby one zaszkodzić innym naszym podopiecznym.

Jako typowych wrogów Zoanthus wymienia się głownie:
  • Ślimak Heliacus, który się nimi żywi
  • Ukwiały - mogą poparzyć Zoanthus
Jak rozpoznać, do jakiej grupy należy nasz podopieczny? niestety nie jest to łatwe zadanie. Ja u siebie w akwarium zidentyfikowałem dwa Protopalythoa, jeden przywędrował wraz z dziką skałą


a drugi kupiłem w sklepie z akwarystyką morską, taki mały koleżka, na razie ma tylko jeden polip. 



I na te muszę szczególnie uważać bo są super trujące! W porównaniu jednak do pozostałych Zoanthus jakie posiadam, z tymi dwoma jest znacznie więcej zabawy, pozwalają się bowiem karmić z pęsety, niczym rosiczki łapią podawany pokarm.

Rozważając jedynie te Zoanthus spotykane w akwariach morskich, generalnie można podzielić je na 7 grup:
  • Zoanthus, 
  • Protopalythoa (bardzo toksyczny), 
  • Palythoa (bardzo toksyczny), 
  • Isaurus,
  • Acrozoanthus,
  • Żółte polipy (ta ostatnia grupa dopiero się tworzy)
Nie jestem jednak w stanie wymienić cech charakterystycznych poszczególnych grup, które ułatwiły by identyfikację, może kiedyś jak znajdę na to więcej czasu :) Póki co odsyłam do internetu.

Ciekawe linki:

http://pl.reeflex.net/kategorie/61.html
http://www.advancedaquarist.com/2003/2/inverts

czwartek, 26 grudnia 2013

Zmiany na święta

Chyba już przyszedł czas aby wprowadzić do akwarium trochę więcej życia, w końcu to ma być rafa koralowa. Parametry wody są stabilne, amoniak, azotyny i azotany niewykrywalne standardowymi testami. Wszyscy obecni lokatorzy mają się dobrze, daje się zaobserwować wzrost zarówno dzikich Zoanthus jak i żółtej Montipora. Kolejne wylinki niesione nurtem wody wskazują również na to, że i kraby rosną w przerażającym tempie, nieraz wystawiają swoje czarne szczypce z zakamarków skały i wyglądają naprawdę monstrualnie - porównując to maleńkich krabików, które widzieliśmy przy wrzucaniu skały. Ślimaki (głównie Tectus) dzielnie walczą z glonami Debrasia i te wydają się być w odwrocie. Glony wyższe, głównie sałata morska (Ulva Lactuca) są już teraz bardzo ładnie widoczne, czyżbyśmy wchodzili powoli w ostatni etap dojrzewania? etap glonów wapiennych?



Pojawiło się też troszkę cyanobakteri, ale to już nieco inna historia. Postanowiłem bowiem wsypać piasek. Skała chyba dobrze się już oczyściła, często zmieniałem rozkład pomp cyrkulacyjnych, woda również jest już coraz bardziej klarowna. Wsypałem więc dwa rodzaje piasku (suchego), każdego po 4 kg o granulacji 0,5-1,0 mm i 1,0-2,0 mm. Piasek naprawdę bardzo dobrej jakości, nawet nie zmącił specjalnie wody. Ten drobniejszy jest jednak często podnoszony przez płynącą wodę i trzeba było znów zmienić ustawienie pomp cyrkulacyjnych, warto o tym pamiętać bo może czasami lepiej użyć tylko grubszego piasku. Żeby tak duża zmiana nie zakłóciła zbyt mocno równowagi w akwarium, dodałem bakterie i odżywkę Probibio. 

Przy okazji zakupów, skusiliśmy się na małe sadzonki koralowców i tak w akwarium zamieszkały nowe Zoanthus, pomarańczowy (7 polipów)


niebieski (około 30 polipów)


beżowy z długimi wąsami (2 polipy)


jaskrawo zielony (1 polip)


dwa różowe polipy przyczepione do Xenia


Swoje miejsce w akwarium znalazła również Clavularia. 


Na razie może jeszcze nie robią wielkiego wrażenia, takie szczepki po przecenie :) ale wierzę, że szybko się rozrosną i wówczas... cóż, zobaczymy.
Jakie było jednak moje zaskoczenie, gdy podczas aklimatyzacji i przenoszenia zwierząt do akwarium okazało się, że znów mamy pasażerów na gapę, a może to gratisy?
Małe wężowidło


Oraz ślimak nagoskrzelny, Oxynoe brązowy.


Ten mały koleżka, na początku wylądował w refugium ale chyba nie podobało mu się tam, bo już następnego dnia beztrosko przechadzał się po skałach w głównym zbiorniku. Całe szczęście jest to ślimak glonożerny więc niech się czuje jak u siebie w domu.


Ostatnie badania wody wykazały znaczny spadek stężenia wapnia, chyba czas poważnie pomyśleć o pierwszej podmianie? czy to jednak nie za wcześnie?

sobota, 14 grudnia 2013

Dojrzewanie - Glony zielone

Wszystko wskazuje na to, że rozpoczął się drugi etap dojrzewania - etap glonów zielonych. Brzmi to trochę strasznie ale przynajmniej u mnie objawia się naprawdę ciekawie. Już na początku minionego tygodnia dość gwałtownie zaczął zanikać brązowy nalot. Początkowo myślałem, że są to sinice (cyanobakterie) ale były to okrzemki. Było ich naprawdę sporo, pokryły zarówno skałę jak i dno i ściany akwarium. Całe szczęście okazały się być przysmakiem moich dwóch ślimaków Tectus. To bardzo pracowite ślimaki, zajadały się brązowym nalotem dzień i noc. Teraz skały znów przybrały przyjemny białawy kolor z czerwonymi przebarwieniami to tu to tam. Parametry wody, powiedziałbym idealne. Amoniak, azotyny niewykrywalne testami Saliferta, azotany spadły do 2 ppm i na tak niskim poziomie się utrzymują. Alkaliczność stopniowo spada, obecnie jest na poziome 10.9 ppm, pewnie to sprawka odpieniacza, a może również życia jakie w akwarium się rozwija. Wapń 520 ppm i magnez 1500 ppm. 

Wracając do glonów, na niektórych skałach i ścianach akwarium dość silnie rozrosły się brudno zielone Derbesia. Nie są one nazbyt dekoracyjne, ale wprowadzają do akwarium ciekawą zmianę, a kołysane prądem wody wyglądają jak smagana wiatrem porośnięta trawą skała :) 



Poza tym pojawiają się rówież bardziej dekoracyjne glony, jak na przykład Acetabularia, która wygląda jak miniaturowa (1 cm) parasoleczka czy grzybek. 


Widać też inne rodzaje glonów ale na ich identyfikację trzeba będzie jeszcze poczekać, aż troszkę podrosną (np. Halimeda, Ulva Linza, Caulerpa).

W akwarium mieszkają chyba około cztery kraby, przy czym jeden odłowiony do refugium. Wszystkie są niezwykle nieśmiałe ale jeśli już je widać to zawsze zajadają glony na skałach więc póki co nic z nimi nie robię. W tygodniu, przy okazji odsysania osadu jaki zleciał ze skały i zgromadził się na dnie akwarium, znalazłem kilka kompletnych pancerzy i przez moment myślałem, że kraby zdechły ale pewnie urosły i musiały zmienić pancerzyki na nowe. Szczególnie jedna wylinka była ciekawa, na grzbiecie wyrastały dwa wachlarze filtracyjne. Niestety nie widziałem jeszcze tego kraba na żywo w akwarium. Nie udało mi się też żadnego zidentyfikować. 

Dzikie Zoanthus z każdym dniem wyglądają lepiej, pełniej się otwierają i nabierają zielonkawej barwy. 





Nawet dzika Montipora (SPS) wydaje się być zadowolona z warunków


Niestety pojawiły się kolejne Aitpasia, są jednak bardzo małe i jeszcze wstrzymuję się z ich eksterminacją. Jedna rośnie bardzo blisko Zoanthus i chyba je parzy bo widocznie się od niej odsuwają (podkurczają).