niedziela, 16 marca 2014

LEDy w akwarium

Z LED-ami w akwarium trzeba jednak uważać. Nie dajmy się zwieść stereotypowemu myśleniu, że oświetlenie LED-owe jest dużo gorsze od np. HQI czy T5, że jest niewystarczająco kaloryczne, itp. Prawda jest taka, że produkowane obecnie LED-y, te z górnej półki są bardzo mocne! Jeśli to zlekceważymy to nie dziwmy się gdy nasze piękne koralowce stracą kolor. Tak, bielenie koralowców, utrata większości pigmentacji to odruch obronny tych morskich zwierząt, które w ten właśnie sposób chronią się przed nadmiarem światła. 

Trochę to jednak dziwne, że kupując szczepki w dobrych sklepach akwarystycznych nikt przed tym nie ostrzega. Mnie informowano jedynie, że dane koralowce lubią mocne bądź słabe światło, taki a taki prąd wody. Nie rzadko też sugerowano, że LED-owe światło pewnie nie wystarczy, że dobrze jest dokupić jakieś dodatkowe. O zgrozo.

Startując akwarium moje lampy LED (Maxspect R420r M16000) były ustawione na około 60% (A 60%, B65%) i świeciły około 8 godzin (licząc wschody i zachody). W kolejnych tygodniach stopniowo zwiększałem oświetlenie o około 10% zwiększając też długość świecenia. Po nieco ponad 3 miesiącach lampy ustawione były już na 100% swojej mocy, ze wschodami o godzinie 7:00 rano i zachodami kończącymi się o 22:00 w nocy (14h, przy czym wschody i zachody były dość łagodne i 100% świecenia było tyko przez 4h).

W tam czasie do akwarium wprowadzane były kolejne szczepki różnych koralowców, zarówno miękkich jak i twardych LPS, SSP. 

Na początku nie zauważyłem, że dzieje się coś złego. 18-stego stycznia do akwarium dołączyły piękne SPS-sy, Seriatopora Caliendrum




Oraz Stylophora Pistillata



W lutym piękny LPS Fungia Fralinae



I właściwie to na tym ostatnim koralowcu zmiany były na tyle szybkie, żeby podnieść alarm. Moje koralowce traciły kolory, stawały się całkiem przezroczyste lub białe. 





Dodam, że testy Saliferta nie wykrywały azotanów (0 ppm), fosforanów (0 ppm) zaś wapń (480 ppm), magnes (1460 ppm) czy alkaliczność (9-10 dKH) były na maksymalnym poziomie. Ciężar właściwy 1,0235. Wszystkie parametry utrzymywały się na wskazanym poziomie przez kolejne miesiące bez zmian. Dodatkowo w akwarium pojawiała się plaga glonów nitkowych.


z którymi nie dawały sobie radę do tej pory skuteczne ślimaki i kraby. 

Internet oraz wskazówki w sklepach akwarystycznych sugerowały niedobór mikroelementów lub słabe oświetlenie. Ponieważ lampy już świeciły na 100% więc zacząłem dozowanie mikroelementów. W międzyczasie wyczytałem, że koralowce zooksanteliczne wcale nie żywią się jedynie światłem, a do prawidłowego rozwoju potrzebują również innych substancji odżywczych, zwiększyłem więc dokarmianie mrożonkami (czerwony plankton, artemia) oraz suchą karmą "Reef Pearls". 

Ciągle jednak zastanawiającym był wysyp glonów nitkowych pomimo braku w wodzie wykrywalnego stężenia azotanów (NO3) czy fosforanów (PO4). Jak później się dowiedziałem czynnikiem pobudzającym ich wzrost jest właśnie mocne (zbyt mocno) światło. W tym samym też czasie natknąłem się na kilka ciekawych artykułów, które to właśnie wskazywały światło jako powód blednących koralowców. Zgodnie z sugerowanymi wskazówkami natychmiast ograniczyłem oświetlenie, kanał (biały) A 50%, kanał (niebieski) B 85% czas świecenie 10h od wschodu do wyłączenia (3h świecenia w maximum). 

Zmiany nie były gwałtowne ale widoczne. Z każdym kolejnym tygodniem koralowce ciemniały, odzyskiwały kolor.





Dzisiaj wyglądają tak:





Co prawda jeszcze sporo pracy przed nami, ale może mój wpis tutaj kogoś uchroni przed podobną pomyłką. Dzisiejsze LED-y są naprawdę moce i należy do nich podchodzić ostrożnie. 

Dodatkowo warto zauważyć, że w przypadku LED-ów czas świecenia można drastycznie skrócić do 8-9 godzin, co oczywiście daje im kolejny punkt w porównaniu do oświetlenia HQI, T5 gdzie sugerowane oświetlenie to 10-12h, a to już bezpośrednio przekłada się na koszty.



niedziela, 2 marca 2014

Nie samym światłem koral żyje

Zwykło się myśleć, że koralowce niczym roślinki żyją samym światłem. To, jakże błędne rozumienie sprowadza ogólne myślenie o akwarystyce morskiej do koncentracji niemalże tylko i wyłącznie na tym aby oświetlenie było wystarczająco mocne i o odpowiednim widmie. Nie neguję, że jest to ważna sprawa, jednak nie można przecież zaprzeczać temu, że koralowce to jednak zwierzęta :)

Ciekawym jest fakt, o którym z resztą zupełnie się nie mówi, że koralowce w porównaniu do wszelkich innych zwierząt, przekształciły największą część swojego ciała właśnie na potrzeby polowania. Może i są to organizmy osiadłe ale jakże dobrze do tego trybu życia przystosowane. Źródła donoszą, że tak naprawdę to co koralowce pozyskują od symbiotycznych glonów to cukry, które zaledwie wystarczają na zaspokojenie energii potrzebnej na poruszanie mackami, czasami całym ciałem oraz na wytwarzanie śluzu, który z resztą też wykorzystywany jest do wyławiania pokarmu. A żeby rosnąć trzeba jeść :)

Woda na rafach jest krystalicznie czysta i to stwarza mylne wrażenie, że jest wręcz jałowa jeśli chodzi o pokarm. Nic bardziej mylnego. Woda raf koralowych obfituje w mikroorganizmy, często niewidoczne dla oka ludzkiego. Ten specyficzny zooplankton niczym nie przypomina tego, który można kupić w formie mrożonek i który obficie występuję w zimnych wodach mórz północnych (czy też południowych). 

Zgromadzone w zooplanktonie mikroelementy oraz związki węgla są wręcz niezbędne dla koralowców żeby zapewnić prawidłowy wzrost, witalność oraz kolor.

Jak by więc nie było, jeśli chcemy aby nasze koralowce były szczęśliwe, powinniśmy oprócz światła zapewnić im również troszkę mięska :)

Karmienie koralowców, a przynajmniej niektórych z nich może być naprawdę fascynującym zadaniem. Niektóre z nich są niczym rosiczki, które ochoczo podejmują Solowca, Mysis, Kryl, Krojone kalmary, krewetki, małże i inne drobne pokarmy podawane bezpośrednio pęsetą do pyszczka.

Ja u siebie w ten sposób karmię Fungia (sekwencja zdjęć poniżej), Caulastrea, Duncanopsammia oraz Zoanthus. Dla pozostałych koralowców rozpylam w wodzie mrożony drobny czerwony plankton lub ReefPearls na zmianę. Koralowce oczywiście wychwytują dodatkowo z wody bakterie, detrytus i całą masę innych rzeczy, o których jeszcze nie wiem. 





















niedziela, 2 lutego 2014

Morskie grzybki

Discosoma Sp. a może Actinodiscus Sp.? Właściwie to już sam nie wiem bo różne źródła podają inaczej, w książce państwa Skrzypeckich "Akwarium Morskie" opisane w niniejszym poście gatunki nazywa się Actinodiscus Sp. natomiast na stronie www.Reeflex.net te same korale występują pod nazwą Discosoma Sp. z czym zresztą zgadza się większość sklepów akwarystycznych. A może jednak Corallimorpha Sp. jak podaje z kolei pan Łukasz Kur i Paweł Zarzyński w książce "Pierwsze akwarium morskie". Pozostańmy więc przy polskiej nazwie Grzybowieńce, z którą zgadzają się już wszyscy. 

Grzybowieńce to korale ukwiałowe, ponieważ wykazują część cech typowych dla ukwiałów (szczątkowa jama gastralna, parzydełkowość) i korali. 

Odżywianie:

Głównie odżywiają się poprzez znajdujące się w ich ciałach symbiotyczne zooksantele, które dostarczają im pokarm wytworzony drogą fotosyntezy. Potrafią jednak aktywnie polować poprzez wyłapywanie z wody drobin pożywienia, planktonu, bakterii, które przykleją się do pokrywającego je lepkiego śluzu.  

Warunki życia:

Grzybowieńce są zaliczane do grupy koralowców prostych w hodowli. Preferują słaby przepływ wody. W zbyt silnym nurcie będą się kurczyć, a czasami potrafią się nawet oderwać od podłoża i przenieść w inne dogodniejsze dla nich miejsce. 
Z uwagi na sposób odżywiania powinny mieć dostęp do światła, ale dobrze tolerują mało intensywne naświetlenie. Dlatego też są doskonałym koralowce do obsadzenia miejsc słabo naświetlonych i o słabym przepływie wody. 
Często grzybki umieszcza się w dolnych partiach akwarium, lub przy samym dnie.
Z uwagi na bardzo silne parzydełka nie powinno się ich umieszczać w zbytniej bliskości innych koralowców, które mogłyby zostać poparzone. 

Rozmnażanie:

W naturze grzybki mogą rozmnażać się płciowo uwalniając do wody duże ilości gamet, jednak w środowisku akwariowym rozmnażają się głównie (i dość łatwo) przez podział lub pączkowanie. Grzybki trzymają się podłoża za pomocą krótkiej nóżki. 




Nóżka ta stopniowo rozrasta się w jednym lub kilku kierunkach, aż w pewnym momencie dochodzi do oderwania czoła nogi i już jako nowy osobnik odsuwa się ona jeszcze trochę od osobnika macierzystego. Z czasem noga się zatrzymuje i zaczyna się tworzyć na niej kapelusz. I tak właśnie wygląda rozmnażanie przez pączkowanie. 

Do mojego akwarium jako pierwszy trafił grzybek przyniesiony wraz z żywą skałą, ten sam który posłużył powyżej do opisu rozmnażanie przez pączkowanie. 

Później zakupiłem w sklepie jeszcze 3 inne grzybki. Jeden niebieski z jasnymi plamami



Jeden aksamitno niebieski


I jeden bordowy


Ponieważ ten ostatni nie był przyrośnięty do żadnej skały, a przez to nie mógł się utrzymać na wyznaczonym dla niego miejscu na skale (odpływał unoszony prądem wody) więc musiał na 2 tygodnie wylądować w kubku z kamykami.  


To doskonały sposób na takie małe szczepki. Wystarczy do małego naczynia, kubka wsypać na dno trochę gruzu z żywej skały i na ten gruz położyć korala. Później umieść kubek w akwarium tak aby maluch miał dostęp do światła i świeżej wody (ale nie silny strumień) na około dwa tygodnie.



Po tym czasie grzybek jest już przyczepiony do jednego lub kilku kamyków i z takim obciążeniem można go już łatwo przenieść w docelowe miejsce.



niedziela, 26 stycznia 2014

Pierwsza ofiara losu

Już o tym pisałem, wraz z zakupionymi swego czasu małymi szczepkami korali miękkich, Zoanthus do akwarium trafił ślimak nagoskrzelny Oxynoe Sp. 01.



To niegroźny ślimak żywiący się glonami (http://pl.reeflex.net/tiere/2913_Oxynoe_sp01.htm) dedykowany raczej doświadczonym akwarystom. I niestety muszę potwierdzić to ostatnie stwierdzenie.

Jeszcze pierwszego dnia Oxynoe trafił do refugium, nie wiedziałem bowiem z czym dokładnie mam do czynienia. Z reguły ślimaki nagoskrzelne nie są pożądane w akwariach morskich ze względu na ich upodobania kulinarne lub ewentualnie toksyczność - mogą zagrażać akwaryście. Dlatego też na czas identyfikacji, wysłałem go do izolatki. W refugium miał do dyspozycji, kilka kawałków żywej skały obrośniętej różnymi rodzajami glonów, kraba, kilka rurówek, wieloszczetów oraz wężowideł. Niestety już następnego dnia rano, Oxynoe beztrosko przechadzał się po skałach głównego akwarium. Widać nie straszna mu była pompa główna.




Ponieważ w międzyczasie udało mi się zidentyfikować do jakiej grupy należy, i upewniwszy się, że nie stanowi zagrożenia pozwoliłem mu pozostać w głównym akwarium. Muszę przyznać, że chyba mu się tam bardzo podobało. Wykazywał aktywność w ciągu dnia, gdzie w blasku sztucznego słońca uparcie przemieszczał się ze skały na skałę dzielnie walcząc z silnym prądem wody. Wyglądało to dość niezgrabnie ale i bardzo komicznie. Ślimak ten wydaje się przyczepiać do podłoża za pomocą jedynie dwóch punktów swojego ciała, przy czym jeden z tych punków znajduje się tuż przy jego końcu a drugi to lekko pomarańczowy pyszczek. Jak tylko więc podnosił głowę do góry, a robił do dość często, sprawiając wrażenie jakby rozglądał się po okolicy, jego ciałko drżało kołysane wirami wody we wszystkich możliwych kierunkach.


Było z tym koleżką naprawdę wiele radochy, można było go obserwować niemal bez końca. Zaletą niewątpliwie była jego odwaga, która pozwalała mu wypuszczać się na jaskrawo oświetlone skały podczas gdy reszta mieszkańców stanowczo tego unikała, kryjąc się głęboko w czerni skalnych grot. Niestety odwaga ta przyczyniła się również do jego zguby. 

W pewnym momencie przerażony ilością odkrywanych w szczelinach skał Aiptasia Sp. wpadłem niejako w panikę, że to już plaga i że działać trzeba natychmiast. Ze względu na trudno dostępne miejsca gdzie ta Szklana Róża wyrastała nie byłem w stanie zadziałać odpowiednim preparatem. Uznałem więc, że tak polecane krewetki Lysmata Wundermani będą najlepszym rozwiązaniem.

Mniemając, że to bardzo płochliwe i małe krewetki, które preferują stadne życie i tylko w stadzie są w stanie polować na Szklane Róże, kupiłem 3 sztuki.



Krewetki naprawdę sprawnie poradziły sobie z wyznaczonym zadaniem. Już na drugi dzień od wpuszczenia wytępiły wszystkie widoczne Szklana Róże!

W tym też czasie dowiedziałem się, że krewetki te polują również na inne mniejsze skorupiaki i robaczki żyjące w skale. Szybko więc odłowiłem niespełna półtora centymetrowego Oxyone i przeniosłem do refugium. Temu się jednak tam nie podobało bo już w dwa dni później znalazł drogę do akwarium głównego. Próbowałem go przekonać do refugium jeszcze 2 razy, niestety zawsze z tym samym skutkiem. W końcu uznałem, że prędzej potnie go pompa niż krewetki. Ślimak został więc w akwarium głównym, gdzie w pełni kosztował z kąpieli słonecznych.


Aż pewnego dnia zniknął, a na pisaku leżał dziwny kawałek czegoś co do złudzenia przypominało fragment jego delikatnego ciałka. Nigdy więcej nie widziałem już Oxyone.